ΠΗΓΗ:euractiv.gr
O Marko Bucik είναι Σλοβένος αρθρογράφος σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και πρώην μέλος του ΔΣ της Ένωσης Ευρωπαίων Φεντεραλιστών
Ο Barut Pahor, πρώην πρωθυπουργός της Σλοβενίας (2008-2011), πρώην ευρωβουλευτής (2004-2008), πρώην πρόεδρος του Σλοβενικού κοινοβουλίου (2000-2004) και για πολλά έτη πρόεδρος των Σλοβένων Σοσιαλδημοκρατών (1997-2012), κέρδισε τις προεδρικές εκλογές της Σλοβενίας, λαμβάνοντας πάνω από τα 2/3 των ψήφων (67,44%) στο δεύτερο γύρο, νικώντας τον νυν πρόεδρο Danilo Türk, που πήρε το 32,56%. Μόνο το 42% των ψηφοφόρων της Σλοβενίας πήγαν να ψηφίσουν. Έτσι, ο Pahor έγινε ο πρώτος πολιτικός της Σλοβενίας που κέρδισε και τα τρία πιο σημαντικά πολιτικά αξιώματα της χώρας. Η νίκη του Pahor στον πρώτο γύρο της 11ης Νοεμβρίου ήταν μια έκπληξη, η τελευταία του αποφασιστική νίκη ήταν λίγο ως πολύ αναμενόμενη. Είχε άνετα το προβάδισμα τις τελευταίες εβδομάδες και κατάφερε να το κρατήσει. Τις επόμενες μέρες θα δούμε λεπτομερείς αναλύσεις των πλεονεκτημάτων της εκστρατείας του Pahor και τις αιτίες της σημαντικής ήττας του Türk, αν και ήδη υπάρχουν τρεις παρατηρήσεις που αξίζει να γίνουν:
Πρώτον, μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης συνοχής στα τέλη του 2011 και μετά από μια ισχυρή ήττα στις ακολουθούμενες πρόωρες βουλευτικές εκλογές, όπου οι Σοσιαλδημοκράτες υπό την ηγεσία του πήραν ένα ισχνό 10,5 % (2008: 30,5%), και μετά την απομάκρυνση του από την προεδρεία του κόμματος, ο Pahor κατάφερε «να αναγεννηθεί». Τη στιγμή που πολλοί παρατηρητές τον είχαν διαγράψει, ξεκίνησε την προεδρική προσπάθειά του με φιλοδοξία και αποφασιστικότητα, όντας αρχηγός μιας εκστρατείας στην οποία για διάστημα πολλών μηνών τον είδαμε να εργάζεται σε εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας, στο άνοιγμα δρόμων και τη συλλογή αποβλήτων. Δίνοντας μια δύσκολη μάχη, εξαιτίας των αναμφισβήτητα κακών επιδόσεων του ως πρωθυπουργός, ο Pahor κατάφερε να γυρίσει την τύχη του. Παρά τις αντιξοότητες, πέτυχε να αναδειχθεί ως ξεκάθαρος νικητής μέσα από έναν προεκλογικό αγώνα από τη βάση, που αναμφίβολα άφησε το σημάδι της. Μόνο ο χρόνος μπορεί να δείξει εάν αυτή η εκλογή θα αποβεί θετική ή θα ρίξει το επίπεδο των πολιτικών αναμετρήσεων στη Σλοβενία, μετά την υιοθέτηση ενός σαφώς πιο λαϊκιστικού (και «αποπολιτικοποιημένου») λόγου.
Δεύτερον, ο Pahor αναμφισβήτητα κέρδισε την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος της Σλοβενίας, τοποθετώντας τον εαυτό του στο πολιτικό κέντρο. Έχει ωστόσο στερηθεί μέρος της παραδοσιακής υποστήριξης του από την αριστερά καταλαμβάνοντας το κέντρο, κέρδισε ωστόσο και μια εντυπωσιακή πλειοψηφία των κεντροδεξιών ψηφοφόρων του κάποτε εχθρού του και νυν πρωθυπουργού Janez Janša. Η εκστρατεία του τόνισε την έννοια της «συντροφικότητας» και αποτυπώνεται στο πρόσωπο ενός ολοένα και περισσότερο διαιρεμένου εκλογικού σώματος της Σλοβενίας. Απέφυγε να επικρίνει ανοιχτά την τρέχουσα κυβέρνηση και υποστήριξε τον πραγματισμό ως διέξοδο από την τρέχουσα οικονομική κρίση. Πολλοί εκ μέρους της αριστεράς έχουν κατηγορήσει τον Pahor για ξεπούλημα των προηγούμενων σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών πεποιθήσεων του και εξέφρασαν αγανάκτηση για τον κατευνασμό του Janša, ο οποίος θεωρείται ότι ολισθαίνει προς περισσότερο αυταρχισμό και την προώθηση της υπερβολικής λιτότητας. Πολλοί από τη δεξιά πάλι, καλωσόρισαν την διαλλακτική γλώσσα του Pahor, υποστηρίζοντας ότι μόνο με τέτοιο τρόπο θα μπορούσε να γεφυρωθεί το ισχυρό ιδεολογικό χάσμα στη χώρα. Ξανά λοιπόν, μόνο ο χρόνος θα δείξει αν πρόκειται για απλή στρατηγική της εκστρατείας ή ειλικρινή πολιτική επανατοποθέτηση του Pahor.
Τρίτον, ο Türk απέτυχε να κεφαλαιοποιήσει τη σχετικά επιτυχημένη πρώτη θητεία του και την αδιαμφισβήτητη πνευματική ικανότητά του. Απέτυχε να αναγνωρίσει την αυξανόμενη απειλή της ανόδου του Pahor και κατά καιρούς εμφανίστηκε απορριπτικός χειραγωγός. Στον τελευταίο μήνα της εκστρατείας είδε τα ποσοστά του να βυθίζονται λόγω της επιφυλακτικότητας του, και των ασαφών απαντήσεών του στα ερωτήματα και τους προβληματισμούς σχετικά με την προσωπική του περιουσία. Επίσης, βασίστηκε πάρα πολύ στην υποστήριξη του ηγέτη της αντιπολίτευσης Zoran Janković, δημοφιλή δημάρχου της πρωτεύουσας Λιουμπλιάνα και αμφιλεγόμενη πολιτική προσωπικότητα που αντιμετωπίζει πολυάριθμες κατηγορίες για διαφθορά. Εν γένει, ο Türk επλήγη τελειωτικά από την αδυναμία του να παγιώσει την κυριαρχία του στην ευρύτερη αριστερά, εκθέτοντας πιο έντονα την πολιτική επανατοποθέτηση του Pahor, ενώ παράλληλα απέτυχε να εξασφαλίσει ψήφους του κέντρου λόγω της ανοιχτής πρόκλησης του Janša και της κυβέρνησης του. Έτσι, μετέπεσε από ιστορικά υψηλά επίπεδα δημόσιας στήριξης, σε μια αδύναμη παρουσία στην κάλπη.
Ο Pahor θα αναλάβει τα καθήκοντα του εν μέσω πολύ τεταμένων κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών. Κατά την τελευταία εβδομάδα, πολλές μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη Σλοβενία έγιναν για να εκφράσουν τη γνήσια απογοήτευση και οργή για την επισφαλή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα μόλις 21 χρόνια μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της. Με το ποσοστό των ανέργων επίμονα πάνω από 11% και με το ΑΕΠ να αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 2% το 2012 και περεταίρω 1,4% το 2013, ελάχιστη αισιοδοξία έχει απομείνει. Η απογοήτευση με την τρέχουσα οικονομική κατάσταση έχει ενισχυθεί εξαιτίας της αντίληψης για διαφθορά μεταξύ της ελίτ των κυρίαρχων προσώπων, της έλλειψης ευαισθησίας τους για τους φόβους του πληθυσμού και της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν την κρίση. Τα μέτρα λιτότητας που εισήγαγε η σημερινή κυβέρνηση ως θεραπεία για τα δημοσιονομικά της Σλοβενίας και την αυξανόμενη δυσκολία πρόσβασης στις διεθνής κεφαλαιαγορές, έχουν κάνει πολλούς να βγουν στους δρόμους για να υπερασπιστούν τα κοινωνικά τους δικαιώματα και την πεποίθηση ότι η Σλοβενία θα πρέπει να παραμείνει σταθερά ως ένα σύγχρονο κράτος πρόνοιας. Κανένας από τους προεδρικούς υποψηφίους δεν ανταποκρίθηκε πειστικά στην κοινωνική αναταραχή και στην έκφραση της δυσαρέσκειας που πιθανότατα μόνο θα αυξηθεί κατά τους προσεχείς μήνες.
Ως προτεραιότητα, ο Pahor καλείται να αντιμετωπίσει δύο βασικά ζητήματα. Καταρχήν, την ισχυρή γενική δυσπιστία στην πολιτική σε περίοδο αυξανόμενης κοινωνικής αναταραχής, όπου θα πρέπει να επιβεβαιώσει τη νομιμοποίησή του ως νεοεκλεγείς πρόεδρος. Το επίπεδο της συμμετοχής των ψηφοφόρων (42%) σε αυτές τις προεδρικές εκλογές ήταν σημαντικά χαμηλότερο από ό, τι το 2002 (65,4%) και το 2007 (58,5%). Επίσης, θα πρέπει να ανταποκριθεί με αξιοπιστία στις θεμιτές ανησυχίες που εκφράστηκαν από τους διαδηλωτές και να δημιουργήσει ένα κοινωνικό διάλογο που θα περιορίσει την ένταση της πολιτικής δέσμευσης που είναι άνευ προηγουμένου στη Σλοβενία. Αν αποτύχει, δεν θα περιθωριοποιήσει μόνο τον εαυτό του, αλλά θα επιτρέψει την επιδείνωση της κατάστασης, με πιθανό αποτέλεσμα ένα πολιτικό αδιέξοδο που θα ενισχύσει την πλέον δημόσια ορατή απογοήτευση για την πολιτική και θα οδηγήσει σε περαιτέρω διάβρωση της εμπιστοσύνης στους κρατικούς θεσμούς.
O Marko Bucik είναι Σλοβένος αρθρογράφος σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και πρώην μέλος του ΔΣ της Ένωσης Ευρωπαίων Φεντεραλιστών
Ο Barut Pahor, πρώην πρωθυπουργός της Σλοβενίας (2008-2011), πρώην ευρωβουλευτής (2004-2008), πρώην πρόεδρος του Σλοβενικού κοινοβουλίου (2000-2004) και για πολλά έτη πρόεδρος των Σλοβένων Σοσιαλδημοκρατών (1997-2012), κέρδισε τις προεδρικές εκλογές της Σλοβενίας, λαμβάνοντας πάνω από τα 2/3 των ψήφων (67,44%) στο δεύτερο γύρο, νικώντας τον νυν πρόεδρο Danilo Türk, που πήρε το 32,56%. Μόνο το 42% των ψηφοφόρων της Σλοβενίας πήγαν να ψηφίσουν. Έτσι, ο Pahor έγινε ο πρώτος πολιτικός της Σλοβενίας που κέρδισε και τα τρία πιο σημαντικά πολιτικά αξιώματα της χώρας. Η νίκη του Pahor στον πρώτο γύρο της 11ης Νοεμβρίου ήταν μια έκπληξη, η τελευταία του αποφασιστική νίκη ήταν λίγο ως πολύ αναμενόμενη. Είχε άνετα το προβάδισμα τις τελευταίες εβδομάδες και κατάφερε να το κρατήσει. Τις επόμενες μέρες θα δούμε λεπτομερείς αναλύσεις των πλεονεκτημάτων της εκστρατείας του Pahor και τις αιτίες της σημαντικής ήττας του Türk, αν και ήδη υπάρχουν τρεις παρατηρήσεις που αξίζει να γίνουν:
Πρώτον, μετά την κατάρρευση της κυβέρνησης συνοχής στα τέλη του 2011 και μετά από μια ισχυρή ήττα στις ακολουθούμενες πρόωρες βουλευτικές εκλογές, όπου οι Σοσιαλδημοκράτες υπό την ηγεσία του πήραν ένα ισχνό 10,5 % (2008: 30,5%), και μετά την απομάκρυνση του από την προεδρεία του κόμματος, ο Pahor κατάφερε «να αναγεννηθεί». Τη στιγμή που πολλοί παρατηρητές τον είχαν διαγράψει, ξεκίνησε την προεδρική προσπάθειά του με φιλοδοξία και αποφασιστικότητα, όντας αρχηγός μιας εκστρατείας στην οποία για διάστημα πολλών μηνών τον είδαμε να εργάζεται σε εργοστάσιο κλωστοϋφαντουργίας, στο άνοιγμα δρόμων και τη συλλογή αποβλήτων. Δίνοντας μια δύσκολη μάχη, εξαιτίας των αναμφισβήτητα κακών επιδόσεων του ως πρωθυπουργός, ο Pahor κατάφερε να γυρίσει την τύχη του. Παρά τις αντιξοότητες, πέτυχε να αναδειχθεί ως ξεκάθαρος νικητής μέσα από έναν προεκλογικό αγώνα από τη βάση, που αναμφίβολα άφησε το σημάδι της. Μόνο ο χρόνος μπορεί να δείξει εάν αυτή η εκλογή θα αποβεί θετική ή θα ρίξει το επίπεδο των πολιτικών αναμετρήσεων στη Σλοβενία, μετά την υιοθέτηση ενός σαφώς πιο λαϊκιστικού (και «αποπολιτικοποιημένου») λόγου.
Δεύτερον, ο Pahor αναμφισβήτητα κέρδισε την πλειοψηφία του εκλογικού σώματος της Σλοβενίας, τοποθετώντας τον εαυτό του στο πολιτικό κέντρο. Έχει ωστόσο στερηθεί μέρος της παραδοσιακής υποστήριξης του από την αριστερά καταλαμβάνοντας το κέντρο, κέρδισε ωστόσο και μια εντυπωσιακή πλειοψηφία των κεντροδεξιών ψηφοφόρων του κάποτε εχθρού του και νυν πρωθυπουργού Janez Janša. Η εκστρατεία του τόνισε την έννοια της «συντροφικότητας» και αποτυπώνεται στο πρόσωπο ενός ολοένα και περισσότερο διαιρεμένου εκλογικού σώματος της Σλοβενίας. Απέφυγε να επικρίνει ανοιχτά την τρέχουσα κυβέρνηση και υποστήριξε τον πραγματισμό ως διέξοδο από την τρέχουσα οικονομική κρίση. Πολλοί εκ μέρους της αριστεράς έχουν κατηγορήσει τον Pahor για ξεπούλημα των προηγούμενων σοσιαλδημοκρατικών πολιτικών πεποιθήσεων του και εξέφρασαν αγανάκτηση για τον κατευνασμό του Janša, ο οποίος θεωρείται ότι ολισθαίνει προς περισσότερο αυταρχισμό και την προώθηση της υπερβολικής λιτότητας. Πολλοί από τη δεξιά πάλι, καλωσόρισαν την διαλλακτική γλώσσα του Pahor, υποστηρίζοντας ότι μόνο με τέτοιο τρόπο θα μπορούσε να γεφυρωθεί το ισχυρό ιδεολογικό χάσμα στη χώρα. Ξανά λοιπόν, μόνο ο χρόνος θα δείξει αν πρόκειται για απλή στρατηγική της εκστρατείας ή ειλικρινή πολιτική επανατοποθέτηση του Pahor.
Τρίτον, ο Türk απέτυχε να κεφαλαιοποιήσει τη σχετικά επιτυχημένη πρώτη θητεία του και την αδιαμφισβήτητη πνευματική ικανότητά του. Απέτυχε να αναγνωρίσει την αυξανόμενη απειλή της ανόδου του Pahor και κατά καιρούς εμφανίστηκε απορριπτικός χειραγωγός. Στον τελευταίο μήνα της εκστρατείας είδε τα ποσοστά του να βυθίζονται λόγω της επιφυλακτικότητας του, και των ασαφών απαντήσεών του στα ερωτήματα και τους προβληματισμούς σχετικά με την προσωπική του περιουσία. Επίσης, βασίστηκε πάρα πολύ στην υποστήριξη του ηγέτη της αντιπολίτευσης Zoran Janković, δημοφιλή δημάρχου της πρωτεύουσας Λιουμπλιάνα και αμφιλεγόμενη πολιτική προσωπικότητα που αντιμετωπίζει πολυάριθμες κατηγορίες για διαφθορά. Εν γένει, ο Türk επλήγη τελειωτικά από την αδυναμία του να παγιώσει την κυριαρχία του στην ευρύτερη αριστερά, εκθέτοντας πιο έντονα την πολιτική επανατοποθέτηση του Pahor, ενώ παράλληλα απέτυχε να εξασφαλίσει ψήφους του κέντρου λόγω της ανοιχτής πρόκλησης του Janša και της κυβέρνησης του. Έτσι, μετέπεσε από ιστορικά υψηλά επίπεδα δημόσιας στήριξης, σε μια αδύναμη παρουσία στην κάλπη.
Ο Pahor θα αναλάβει τα καθήκοντα του εν μέσω πολύ τεταμένων κοινωνικών και πολιτικών συνθηκών. Κατά την τελευταία εβδομάδα, πολλές μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη Σλοβενία έγιναν για να εκφράσουν τη γνήσια απογοήτευση και οργή για την επισφαλή κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χώρα μόλις 21 χρόνια μετά τη διακήρυξη της ανεξαρτησίας της. Με το ποσοστό των ανέργων επίμονα πάνω από 11% και με το ΑΕΠ να αναμένεται να συρρικνωθεί κατά 2% το 2012 και περεταίρω 1,4% το 2013, ελάχιστη αισιοδοξία έχει απομείνει. Η απογοήτευση με την τρέχουσα οικονομική κατάσταση έχει ενισχυθεί εξαιτίας της αντίληψης για διαφθορά μεταξύ της ελίτ των κυρίαρχων προσώπων, της έλλειψης ευαισθησίας τους για τους φόβους του πληθυσμού και της αδυναμίας τους να αντιμετωπίσουν την κρίση. Τα μέτρα λιτότητας που εισήγαγε η σημερινή κυβέρνηση ως θεραπεία για τα δημοσιονομικά της Σλοβενίας και την αυξανόμενη δυσκολία πρόσβασης στις διεθνής κεφαλαιαγορές, έχουν κάνει πολλούς να βγουν στους δρόμους για να υπερασπιστούν τα κοινωνικά τους δικαιώματα και την πεποίθηση ότι η Σλοβενία θα πρέπει να παραμείνει σταθερά ως ένα σύγχρονο κράτος πρόνοιας. Κανένας από τους προεδρικούς υποψηφίους δεν ανταποκρίθηκε πειστικά στην κοινωνική αναταραχή και στην έκφραση της δυσαρέσκειας που πιθανότατα μόνο θα αυξηθεί κατά τους προσεχείς μήνες.
Ως προτεραιότητα, ο Pahor καλείται να αντιμετωπίσει δύο βασικά ζητήματα. Καταρχήν, την ισχυρή γενική δυσπιστία στην πολιτική σε περίοδο αυξανόμενης κοινωνικής αναταραχής, όπου θα πρέπει να επιβεβαιώσει τη νομιμοποίησή του ως νεοεκλεγείς πρόεδρος. Το επίπεδο της συμμετοχής των ψηφοφόρων (42%) σε αυτές τις προεδρικές εκλογές ήταν σημαντικά χαμηλότερο από ό, τι το 2002 (65,4%) και το 2007 (58,5%). Επίσης, θα πρέπει να ανταποκριθεί με αξιοπιστία στις θεμιτές ανησυχίες που εκφράστηκαν από τους διαδηλωτές και να δημιουργήσει ένα κοινωνικό διάλογο που θα περιορίσει την ένταση της πολιτικής δέσμευσης που είναι άνευ προηγουμένου στη Σλοβενία. Αν αποτύχει, δεν θα περιθωριοποιήσει μόνο τον εαυτό του, αλλά θα επιτρέψει την επιδείνωση της κατάστασης, με πιθανό αποτέλεσμα ένα πολιτικό αδιέξοδο που θα ενισχύσει την πλέον δημόσια ορατή απογοήτευση για την πολιτική και θα οδηγήσει σε περαιτέρω διάβρωση της εμπιστοσύνης στους κρατικούς θεσμούς.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου